LPG उत्पादनात कोण आघाडीवर? सौदी-कतार नव्हे तर ‘हा’ देश जगात नंबर 1

LPG म्हणजे नेमकं काय?

LPG म्हणजे Liquefied Petroleum Gas, जो मुख्यतः प्रोपेन आणि ब्यूटेन या वायूंच्या मिश्रणापासून तयार होतो. हा गॅस दोन मुख्य स्रोतांमधून मिळतो:

• नैसर्गिक वायू प्रक्रिया (Natural Gas Processing)

• कच्च्या तेलाच्या शुद्धीकरणातून (Oil Refining)

जगातील सुमारे 60% LPG नैसर्गिक वायू प्रक्रियेतून आणि उर्वरित तेल शुद्धीकरणातून तयार होतो.

जगातील सर्वात मोठा LPG उत्पादक – अमेरिका

जगात सर्वाधिक LPG उत्पादन अमेरिकेत होते. अमेरिकेतील शेल गॅस आणि नैसर्गिक वायू उत्पादनामुळे LPG उत्पादनात मोठी वाढ झाली आहे.

• जागतिक LPG उत्पादनात अमेरिकेचा 25% पेक्षा जास्त वाटा आहे.

• त्यामुळे अमेरिका जगातील सर्वात मोठा उत्पादक आणि मोठा निर्यातदारही बनला आहे.

जगातील प्रमुख LPG उत्पादक देश

अनेक ऊर्जा अहवालांनुसार LPG उत्पादनात पुढील देश आघाडीवर आहेत:

1. अमेरिका

2. सौदी अरेबिया

3. चीन

4. रशिया

5. कतार

6. संयुक्त अरब अमिराती (UAE)

7. कॅनडा

8. भारत

9. अल्जेरिया

10. इराण

मध्यपूर्वेतील देश मोठ्या प्रमाणात LPG तयार करतात, परंतु उत्पादनाच्या बाबतीत अमेरिका सर्वात पुढे आहे.

मध्यपूर्वेतील देशांचे महत्त्व

सौदी अरेबिया, UAE आणि कतार हे जगातील मोठे LPG उत्पादक आणि निर्यातदार मानले जातात.

उदाहरणार्थ:

• सौदी अरेबिया – सुमारे 26 दशलक्ष टन उत्पादन

• UAE – सुमारे 15 दशलक्ष टन

• कतार – सुमारे 9 दशलक्ष टन

या देशांमधून मोठ्या प्रमाणावर LPG आशियाई देशांना, विशेषतः भारत, चीन आणि जपानला निर्यात केला जातो.

भारत LPG बाबतीत कुठे आहे?

भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या LPG वापरकर्त्यांपैकी एक देश आहे.

• भारतात LPG उत्पादन होते, परंतु ते देशाच्या मागणीपेक्षा कमी आहे.

• त्यामुळे भारताला मोठ्या प्रमाणावर LPG मध्यपूर्वेतून आयात करावा लागतो.

याच कारणामुळे मध्यपूर्वेतील संघर्ष किंवा हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणावाचा भारताच्या LPG पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो.

[gspeech-button]