1 एप्रिलपासून रेशन कार्डचे नवे नियम; उत्पन्न मर्यादा, KYC आणि मालमत्ता तपासणी कडक
रेशन कार्डधारकांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारने 1 एप्रिल 2026 पासून रेशन कार्डच्या नियमांमध्ये मोठे बदल लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. नवीन नियमांनुसार उत्पन्न मर्यादा, मालमत्ता, वाहन आणि e-KYC अनिवार्य करण्यात आले असून लाखो अपात्र लाभार्थ्यांची नावे यादीतून वगळली जाऊ शकतात.

रेशन कार्डसाठी नवीन नियम लागू
रेशन कार्ड योजनेचा गैरवापर थांबवण्यासाठी सरकारने पात्रतेचे निकष अधिक कडक केले आहेत. ‘वन नेशन वन रेशन कार्ड’ प्रणाली अधिक प्रभावी करण्यासाठी 1 एप्रिल 2026 पासून हे बदल लागू होणार आहेत.
या बदलांमुळे खऱ्या अर्थाने गरजू कुटुंबांनाच स्वस्त धान्याचा लाभ मिळावा, हा सरकारचा उद्देश आहे.
उत्पन्न मर्यादा निश्चित
नवीन नियमांनुसार रेशन कार्डसाठी उत्पन्नाची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे.
-
शहरी भागातील कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न 3 लाख रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास अपात्र
-
ग्रामीण भागात 2 लाख रुपयांपेक्षा जास्त उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना लाभ मिळणार नाही
या मर्यादेपेक्षा जास्त उत्पन्न असल्यास रेशन कार्ड रद्द होऊ शकते.
चारचाकी वाहन असल्यास रेशन बंद
नवीन नियमांनुसार काही मालमत्ता असलेल्या कुटुंबांना रेशनचा लाभ मिळणार नाही.
-
घरात चारचाकी वाहन (कार, ट्रॅक्टर इ.) असल्यास अपात्र
-
100 चौरस मीटरपेक्षा जास्त प्लॉट किंवा मोठे पक्के घर असल्यासही रेशन कार्ड रद्द होऊ शकते
-
घरात एसी किंवा जनरेटर सारख्या सुविधा असल्यासही तपास होऊ शकतो
आयकर भरणाऱ्यांना रेशन नाही
नवीन नियमांनुसार कुटुंबातील कोणतीही व्यक्ती Income Tax भरत असेल, तर त्या संपूर्ण कुटुंबाचे रेशन कार्ड बंद केले जाऊ शकते.
सरकारच्या मते, ही योजना फक्त आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांसाठी आहे.
e-KYC अनिवार्य
सर्व रेशन कार्डधारकांसाठी e-KYC प्रक्रिया अनिवार्य करण्यात आली आहे.
-
आधार पडताळणी करून KYC पूर्ण करावी लागेल
-
जवळच्या रेशन दुकानात जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करता येईल
-
वेळेत KYC न केल्यास रेशन कार्ड बंद होण्याची शक्यता आहे
चुकीची माहिती दिल्यास कारवाई
सरकारने इशारा दिला आहे की, चुकीची माहिती देऊन रेशनचा लाभ घेत असल्याचे आढळल्यास कठोर कारवाई होईल.
-
रेशन कार्ड रद्द
-
घेतलेल्या धान्याची बाजारभावाने वसुली
-
आवश्यक असल्यास कायदेशीर कारवाई
या छाननीमुळे देशभरात सुमारे 70 लाखांपर्यंत रेशन कार्ड बंद होऊ शकतात, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.




