22 जूननंतर महाराष्ट्रात दमदार पावसाची शक्यता; ‘नदी-नाले एक होतील’, पंजाबराव डख यांचा मोठा अंदाज

पावसाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक अंदाज

महाराष्ट्रात मान्सूनचे आगमन झाले असले तरी अनेक जिल्ह्यांमध्ये अजूनही अपेक्षित प्रमाणात पाऊस झालेला नाही. काही भागांत हलक्या सरी कोसळल्या असल्या तरी खरीप हंगामासाठी आवश्यक असलेला व्यापक पाऊस अद्याप झालेला नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांनी दिलेला नवीन अंदाज शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक मानला जात आहे.

मान्सूनची वाटचाल मंदावली

सुरुवातीला 15 जूनपर्यंत मान्सून संपूर्ण महाराष्ट्र व्यापेल, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. मात्र मान्सूनची प्रगती अपेक्षेपेक्षा संथ झाल्याने संपूर्ण राज्य व्यापण्यासाठी आणखी काही दिवस लागू शकतात. सध्याच्या परिस्थितीनुसार 22 जूनपर्यंत मान्सून राज्याच्या सर्व भागांत पोहोचण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

20 जूनपर्यंत पावसाचे विखुरले स्वरूप

पंजाबराव डख यांच्या मते, 13 जूनपासून राज्यात पावसाला सुरुवात झाली असली तरी तो सर्वत्र समान प्रमाणात पडणार नाही. काही भागांत चांगला पाऊस होईल तर काही भाग कोरडे राहू शकतात. एका दिवशी पाऊस आणि दुसऱ्या दिवशी विश्रांती असे स्वरूप 20 जूनपर्यंत राहण्याची शक्यता आहे.

यामुळे शेतकऱ्यांनी केवळ पहिल्या सरींवर विश्वास ठेवून मोठ्या प्रमाणात पेरणी करू नये, असा सल्लाही देण्यात आला आहे.

22 जूननंतर पावसाचा जोर वाढणार

डख यांच्या नव्या अंदाजानुसार 20 जूननंतर वातावरणात मोठा बदल होऊ शकतो. 22 जूनच्या आसपास आणि त्यानंतर राज्यात एक-दोन मोठ्या पावसाच्या सरी सक्रिय होण्याची शक्यता आहे. या पावसामुळे अनेक भागांतील नदी-नाले भरून वाहू शकतात आणि खरीप हंगामाला गती मिळू शकते.

विशेषतः मराठवाडा, विदर्भ, पश्चिम महाराष्ट्र, खानदेश आणि कोकणातील अनेक जिल्ह्यांना या पावसाचा लाभ होण्याची अपेक्षा आहे.

पेरणीच्या दुसऱ्या टप्प्याला वेग

पंजाबराव डख यांनी यंदा राज्यात पेरण्यांचे तीन टप्पे होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. जूनच्या सुरुवातीला काही भागांत पहिल्या टप्प्यात पेरणी झाली आहे. तर 20 ते 30 जूनदरम्यान अपेक्षित मोठ्या पावसानंतर दुसऱ्या टप्प्यात मोठ्या प्रमाणावर पेरण्या होऊ शकतात.

यामुळे शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अंदाज लक्षात घेऊन नियोजन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

एल निनोचे सावट कायम

यंदाच्या मान्सूनवर एल निनोचा प्रभाव असल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे पावसाचे वितरण असमान राहण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. देशात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली असून राज्यातील काही भागांनाही त्याचा परिणाम जाणवू शकतो.

हवामान विभागाचाही सावधगिरीचा सल्ला

भारतीय हवामान विभागानेही शेतकऱ्यांना घाईघाईने पेरणी न करण्याचा सल्ला दिला आहे. पुरेसा आणि सातत्यपूर्ण पाऊस झाल्यानंतरच पेरणी करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. हवामानातील बदलत्या परिस्थितीमुळे पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.

पुढील आठवड्याकडे राज्याचे लक्ष

22 जूननंतरचा कालावधी राज्यातील शेती आणि पाणी परिस्थितीच्या दृष्टीने निर्णायक ठरू शकतो. पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार जर व्यापक पाऊस झाला, तर खरीप हंगामाला मोठा दिलासा मिळेल. त्यामुळे शेतकरी, प्रशासन आणि हवामान तज्ज्ञांचे लक्ष आता पुढील आठवड्यातील परिस्थितीकडे लागले आहे.