‘जाचक अट हटवा, तोपर्यंत आंदोलन मागे नाही’! पंढरपुरात रोहित पवारांचा अन्नत्याग लढा; सरकारवर वाढला दबाव

कर्जमाफीच्या मुद्द्यावर रोहित पवारांचे आंदोलन

राज्य सरकारने शेतकऱ्यांसाठी दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफीची घोषणा केली आहे. या निर्णयाचे स्वागत होत असतानाच त्यातील काही अटींवरून वाद निर्माण झाला आहे. याच मुद्द्यावर राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) चे आमदार रोहित पवार यांनी पंढरपुरात अन्नत्याग आंदोलन सुरू केले आहे. सरकारने कर्जमाफी कोणत्याही अटींशिवाय लागू करावी, अशी त्यांची प्रमुख मागणी आहे.

नेमकी अडचण कुठे आहे?

सरकारच्या घोषणेनुसार दोन लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज माफ करण्यात येणार आहे. मात्र ज्यांच्या नावावर दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त कर्ज आहे, अशा शेतकऱ्यांना अतिरिक्त रक्कम प्रथम भरावी लागणार आहे. त्यानंतरच त्यांना दोन लाख रुपयांच्या कर्जमाफीचा लाभ मिळणार आहे. उदाहरणार्थ, एखाद्या शेतकऱ्यावर तीन लाखांचे कर्ज असल्यास त्याला आधी एक लाख रुपये भरावे लागतील, मगच उर्वरित दोन लाखांच्या कर्जमाफीचा लाभ मिळेल.

‘ही कर्जमाफी नाही, कर्जवसुली’

रोहित पवार यांनी या अटीवर जोरदार टीका केली आहे. त्यांच्या मते, अतिरिक्त रक्कम आधी जमा करण्याची अट घालणे म्हणजे कर्जमाफी नसून कर्जवसुलीचा मार्ग आहे. आर्थिक संकटात असलेल्या शेतकऱ्यांकडे एकरकमी रक्कम भरण्याची क्षमता नसते. त्यामुळे ही अट रद्द करून सर्वांना समान लाभ द्यावा, अशी त्यांची भूमिका आहे.

लाखो शेतकऱ्यांवर परिणाम होण्याचा दावा

सरकारने सुमारे 40 लाख शेतकऱ्यांना या योजनेचा फायदा होईल, असा दावा केला आहे. मात्र रोहित पवार यांच्या मते, सुमारे 16 लाख शेतकरी असे आहेत ज्यांचे कर्ज दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे. त्यामुळे हे शेतकरी प्रत्यक्षात कर्जमाफीच्या लाभापासून वंचित राहू शकतात. म्हणूनच त्यांनी आंदोलनाची भूमिका घेतली आहे.

सरकारशी चर्चेला वेग

आंदोलन सुरू झाल्यानंतर राजकीय आणि प्रशासकीय पातळीवर हालचाली वाढल्या आहेत. रोहित पवार यांनी कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे आणि सहकारमंत्री बाबासाहेब पाटील यांच्याशी चर्चा केली. त्यानंतर कर्जमाफीच्या मुद्द्यावर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याशीही चर्चा झाल्याची माहिती समोर आली आहे. सरकार या विषयावर सकारात्मक विचार करत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

आंदोलन मागे घेण्यास नकार

चर्चा सुरू असली तरी रोहित पवार यांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. सरकारने अधिकृतपणे जाचक अट हटवण्याची घोषणा केल्याशिवाय आंदोलन मागे घेतले जाणार नाही, असे त्यांनी सांगितले. मंत्र्यांनी माध्यमांसमोर येऊन शेतकऱ्यांना दिलासा देणारी भूमिका जाहीर करावी, अशी त्यांची मागणी आहे. तोपर्यंत अन्नत्याग आंदोलन सुरूच राहील, असा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला आहे.

राज्याच्या राजकारणात नवा संघर्ष

शेतकरी कर्जमाफीचा प्रश्न हा महाराष्ट्रातील अत्यंत संवेदनशील विषय मानला जातो. अशा वेळी रोहित पवार यांच्या आंदोलनामुळे हा मुद्दा पुन्हा एकदा राज्याच्या राजकारणाच्या केंद्रस्थानी आला आहे. सरकार आणि विरोधकांमध्ये यावरून नवीन संघर्ष निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे