भारतासाठी होर्मुझ मार्ग खुला; इराणचा मोठा निर्णय, इंधन संकटातून दिलासा?
इराण-अमेरिका-इस्रायल युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर भारतासाठी मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी भारतासाठी खुली ठेवण्याचा संकेत दिला असून काही भारतीय जहाजांना मार्गही दिला आहे, त्यामुळे इंधन संकट कमी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
भारतासाठी इराणचा मोठा सिग्नल
मध्यपूर्वेतील तणावाच्या काळात इराणने भारतासाठी सकारात्मक भूमिका घेतल्याचे दिसत आहे. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की अमेरिका आणि इस्रायल वगळता इतर देशांच्या जहाजांना होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी आहे, ज्यामध्ये भारताचाही समावेश आहे.
यामुळे भारतासाठी ऊर्जा पुरवठ्याचा मार्ग काही प्रमाणात खुला राहणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
भारतीय जहाजांना मिळाला मार्ग
अलीकडेच इराणने भारतीय LPG वाहतूक करणाऱ्या जहाजांना विशेष परवानगी देऊन सामुद्रधुनी पार करू दिली आहे.
-
‘शिवालिक’ आणि ‘नंदा देवी’ ही भारतीय जहाजे सुरक्षितपणे पार
-
ही परवानगी “अपवादात्मक” स्वरूपात दिली गेली
-
भारत-इराण राजनैतिक संवादाचा परिणाम
ही घटना भारतासाठी मोठा दिलासा मानली जात आहे.
पूर्णपणे खुला मार्ग नाही
जरी भारतासाठी मार्ग खुला ठेवण्यात आला असला तरी परिस्थिती पूर्णपणे सामान्य नाही.
-
होर्मुझ सामुद्रधुनीवर अजूनही तणाव
-
अनेक जहाजे अडकलेली
-
काही देशांच्या जहाजांवर निर्बंध
सध्या इराण निवडक देशांना आणि जहाजांना मर्यादित परवानगी देत आहे, असे चित्र आहे.
भारतावर इंधन संकटाचा परिणाम
या संघर्षामुळे भारतात:
-
LPG पुरवठ्यावर मोठा परिणाम
-
अनेक टँकर्स होर्मुझमध्ये अडकले
-
गॅस पुरवठा घटल्याचे अहवाल
म्हणूनच इराणकडून मिळालेली ही परवानगी अत्यंत महत्त्वाची ठरते.
सरकारची हालचाल वाढली
भारत सरकारनेही परिस्थिती हाताळण्यासाठी पावले उचलली आहेत:
-
भारतीय जहाजांच्या सुरक्षेसाठी नौदल तैनात
-
इराणशी सातत्याने चर्चा
-
पर्यायी पुरवठा मार्गांचा शोध
इंधन संकट संपणार का?
तज्ज्ञांच्या मते, ही घडामोड सकारात्मक असली तरी:
-
संकट पूर्णपणे संपलेले नाही
-
पुरवठा अजूनही अनिश्चित
-
युद्ध दीर्घकाळ चालल्यास अडचणी वाढू शकतात
मात्र भारतासाठी मार्ग खुला राहिल्यास गॅस आणि तेल पुरवठ्यात काही प्रमाणात स्थिरता येऊ शकते.
