‘एक वर्ष सोनं खरेदी करू नका’; मोदींच्या आवाहनाला सराफांचा विरोध, 3 कोटी रोजगार धोक्यात?

मोदींच्या आवाहनाने सराफा बाजारात खळबळ

देशातील वाढती आयात, परकीय चलन साठ्यावरचा ताण आणि पश्चिम आशियातील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान Narendra Modi यांनी नागरिकांना महत्त्वाचं आवाहन केलं आहे.

“एक वर्ष कोणत्याही समारंभासाठी सोन्याची खरेदी टाळा,” असं आवाहन मोदी यांनी केलं. यानंतर देशभरातील ज्वेलरी उद्योग आणि सराफा व्यापाऱ्यांमध्ये मोठी चिंता निर्माण झाली आहे.

‘3 कोटी रोजगार धोक्यात येतील’

ऑल इंडिया ज्वेलर्स अँड गोल्डस्मिथ फेडरेशन (AIJGF) आणि विविध व्यापारी संघटनांनी मोदींच्या वक्तव्याला तीव्र विरोध दर्शवला आहे.

सराफा व्यावसायिकांच्या मते, भारतातील ज्वेलरी उद्योगाशी थेट आणि अप्रत्यक्षपणे सुमारे 3 ते 3.5 कोटी लोक जोडलेले आहेत. जर सोन्याची मागणी मोठ्या प्रमाणात घटली, तर लाखो कारागीर, सोनार, छोटे व्यापारी आणि कामगार बेरोजगार होऊ शकतात.

मोदींनी नेमकं काय म्हटलं?

हैदराबादमधील कार्यक्रमात बोलताना Narendra Modi यांनी नागरिकांना इंधन बचत, परदेश प्रवास टाळणे आणि अनावश्यक आयात कमी करण्याचं आवाहन केलं.

त्याचवेळी त्यांनी “देशहितासाठी एक वर्ष सोन्याची खरेदी टाळा” असंही सांगितलं. भारत मोठ्या प्रमाणात सोने आयात करतो आणि त्यामुळे डॉलर बाहेर जात असल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

सरकारला नेमकी चिंता कशाची?

तज्ज्ञांच्या मते, भारताचा वाढता Current Account Deficit (CAD) आणि घटणारा परकीय चलन साठा ही सरकारची मुख्य चिंता आहे.

भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या सोने आयातदार देशांपैकी एक आहे. FY 2026 मध्ये भारताने सुमारे 72 अब्ज डॉलरचं सोने आयात केल्याची माहिती समोर आली आहे.

पश्चिम आशिया युद्धाचा परिणाम

इराण-इस्रायल संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या किंमती वाढल्या असून त्याचा भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होत आहे.

कच्चं तेल आणि सोने या दोन्ही वस्तू भारत मोठ्या प्रमाणात आयात करतो. त्यामुळे रुपयावर दबाव वाढत असून सरकार आयात खर्च कमी करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचं सांगितलं जात आहे.

शेअर बाजारात ज्वेलरी कंपन्यांना फटका

मोदींच्या वक्तव्यानंतर शेअर बाजारात ज्वेलरी कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली.

Titan, Kalyan Jewellers आणि Senco Gold सारख्या कंपन्यांचे शेअर्स 6 ते 10 टक्क्यांपर्यंत घसरल्याची नोंद झाली आहे. गुंतवणूकदारांनी मागणी घटण्याची भीती व्यक्त केली.

‘ही मागणी थांबणं अशक्य’

सराफा व्यापाऱ्यांच्या मते, भारतात सोने ही केवळ लक्झरी वस्तू नाही तर परंपरा आणि बचतीचं प्रतीक आहे.

लग्नसमारंभ, अक्षय तृतीया, धनत्रयोदशी आणि धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये सोन्याची खरेदी मोठ्या प्रमाणात केली जाते. त्यामुळे लोक अचानक सोने खरेदी बंद करतील, अशी शक्यता कमी असल्याचं तज्ज्ञ सांगत आहेत.

‘सरकारने स्पष्टीकरण द्यावं’

व्यापारी संघटनांनी केंद्र सरकारकडे अधिकृत स्पष्टीकरणाची मागणी केली आहे.

चेंबर ऑफ ट्रेड अँड इंडस्ट्री (CTI) ने पंतप्रधानांची भेट घेण्याची मागणी केली असून “या वक्तव्यामुळे बाजारात भीती आणि अनिश्चितता निर्माण झाली आहे,” असं म्हटलं आहे.

AIJGF ची पर्यायी सूचना

ऑल इंडिया ज्वेलर्स अँड गोल्डस्मिथ फेडरेशनने सरकारला वेगळा पर्याय सुचवला आहे.

लोकांनी सोने खरेदी थांबवण्याऐवजी घरांमध्ये पडून असलेलं निष्क्रिय सोने अर्थव्यवस्थेत आणण्यासाठी Gold Monetisation Scheme आणि Bullion Bank प्रणाली मजबूत करावी, अशी मागणी संघटनेने केली आहे.

‘हा फक्त व्यापाराचा नाही तर रोजगाराचा प्रश्न’

AIJGF चे पदाधिकारी पंकज अरोरा यांनी म्हटलं की, “हा केवळ ज्वेलरी व्यवसायाचा मुद्दा नाही, तर लाखो कुटुंबांच्या रोजगाराचा प्रश्न आहे.”

त्यांच्या मते, ग्राहकांची मानसिकता बदलल्यास सर्वात मोठा फटका छोट्या दुकानदारांना आणि कारागिरांना बसेल.

विरोधकांकडून सरकारवर टीका

काँग्रेस नेते Rahul Gandhi यांनी मोदींच्या वक्तव्यावर टीका करत “हे अर्थव्यवस्थेतील अपयशाचं लक्षण आहे” असं म्हटलं आहे.

सरकारने महागाई आणि आर्थिक संकटावर नियंत्रण ठेवण्यात अपयश आल्याचा आरोप विरोधकांनी केला आहे.

सोशल मीडियावर जोरदार चर्चा

“एक वर्ष सोने खरेदी करू नका” या वक्तव्याची सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात चर्चा सुरू आहे.

काहींनी देशहितासाठी मोदींच्या आवाहनाचं समर्थन केलं, तर काहींनी “भारतीय संस्कृतीत सोन्याचं महत्त्व कमी होऊ शकत नाही” अशी प्रतिक्रिया दिली.

पुढे सरकार काय निर्णय घेणार?

आता केंद्र सरकार सोन्यावरील आयात शुल्कात बदल करणार का? Gold Monetisation Scheme ला नवं रूप देणार का? आणि ज्वेलरी उद्योगासाठी विशेष सवलती जाहीर होणार का? याकडे देशभरातील व्यापाऱ्यांचं लक्ष लागलं आहे