मध्यपूर्वेतून अमेरिकेची 2 माइन-हंटिंग जहाजे हटवली; होर्मुझ तणावात मोठी हालचाल
इराण-अमेरिका युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने मोठा रणनीतिक निर्णय घेतला आहे. मध्यपूर्वेत तैनात असलेल्या तीनपैकी दोन माइन-हंटिंग जहाजांना हटवून आशियात हलवण्यात आले, ज्यामुळे सुरक्षा आणि तेल वाहतुकीबाबत नवे प्रश्न निर्माण झाले आहेत.

अमेरिकेची अचानक रणनीतिक हालचाल
मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने महत्त्वाचा लष्करी निर्णय घेतला आहे. अमेरिकेच्या नौदलातील तीनपैकी दोन माइन-काउंटर (mine-hunting) जहाजे मध्यपूर्वेतून हटवून मलेशियाकडे वळवण्यात आली आहेत.
ही जहाजे पूर्वी बहरीनस्थित यूएस फिफ्थ फ्लीटसोबत कार्यरत होती आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीतील सुरक्षेसाठी महत्त्वाची मानली जात होती.
कोणती जहाजे हटवली?
माहितीनुसार:
-
USS Tulsa
-
USS Santa Barbara
ही दोन जहाजे सुमारे 4,000 मैलांचा प्रवास करून मलेशियात पोहोचली आहेत. तिसरे जहाज अद्याप भारताजवळील समुद्री क्षेत्रात तैनात आहे.
माइन-हंटिंग जहाजे का महत्त्वाची?
ही जहाजे समुद्रातील स्फोटक माईन्स शोधून निष्क्रिय करण्यासाठी वापरली जातात.
-
होर्मुझ सामुद्रधुनीत जगातील सुमारे 20% तेल वाहतूक होते
-
युद्धाच्या काळात माईन्स हा सर्वात मोठा धोका मानला जातो
-
जहाजवाहतूक सुरक्षित ठेवण्यासाठी ही जहाजे अत्यंत महत्त्वाची असतात
हटवण्यामागचे संभाव्य कारण
अमेरिकेने याला “रूटीन लॉजिस्टिक मूव्ह” म्हटले असले तरी तज्ज्ञ काही शक्यता मांडत आहेत:
-
जहाजांचे मेंटेनन्स किंवा तांत्रिक काम
-
उच्च जोखमीच्या क्षेत्रातून तात्पुरते मागे घेणे
-
सध्याच्या युद्ध परिस्थितीत या जहाजांची मर्यादित लढाऊ क्षमता
विशेषतः होर्मुझ परिसरात ड्रोन, मिसाइल आणि स्फोटक बोटींचा धोका वाढला असल्याने ही हालचाल महत्त्वाची मानली जाते.
होर्मुझ सामुद्रधुनीत वाढता धोका
अलीकडील घटनांमुळे या भागात तणाव मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे:
-
इराणकडून समुद्रात माईन्स टाकण्याचा धोका
-
व्यापारी जहाजांवर हल्ल्यांच्या घटना
-
अमेरिकेने इराणी माइन-लेईंग बोटी नष्ट केल्याचा दावा
या पार्श्वभूमीवर जहाजांची हालचाल जागतिक सुरक्षेसाठी महत्त्वाची ठरते.
जागतिक तेल बाजारावर परिणाम
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील अस्थिरतेचा थेट परिणाम:
-
तेल पुरवठा घट
-
आंतरराष्ट्रीय बाजारात किमती वाढ
-
भारतासारख्या आयात करणाऱ्या देशांवर दबाव
या सर्वामुळे ही हालचाल केवळ लष्करी नाही तर आर्थिकदृष्ट्याही महत्त्वाची ठरते.




