🟦 दिनबंधू न्यूज | शिवक्रांती टीव्ही
७ ऑगस्ट – ‘मंडल दिन’ : सामाजिक न्यायाच्या क्रांतीचा ऐतिहासिक दिवस!
मंडल आयोगाचे जनक बिंदेश्वर प्रसाद (बी.पी.) मंडल यांना विनम्र अभिवादन; पंतप्रधान विश्वनाथ प्रताप सिंह यांना कृतज्ञ अभिवादन – मंडल आयोगाच्या सर्व शिफारशी तातडीने लागू करण्याची देशव्यापी मागणी
संपादक : सत्यशोधक शंकरराव लिंगे
७ ऑगस्ट हा दिवस देशातील ओबीसी, बहुजन आणि सामाजिक न्यायाच्या चळवळीसाठी ऐतिहासिक मानला जातो. ७ ऑगस्ट १९९० रोजी तत्कालीन पंतप्रधान विश्वनाथ प्रताप सिंह यांनी संसदेत मंडल आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय जाहीर केला. म्हणूनच हा दिवस “मंडल दिन” म्हणून देशभर साजरा केला जातो.
माजी खासदार बिंदेश्वर प्रसाद (बी.पी.) मंडल यांच्या अध्यक्षतेखाली १९७९ मध्ये आयोगाने देशभर व्यापक दौरे करून सामाजिक व शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गीय समाजाची स्थिती अभ्यासली. यापूर्वी काकासाहेब कालेलकर आयोगाने हजारो मागास जातींची नोंद केली होती. त्यानंतर मंडल आयोगाने आणखी अनेक मागास जातींचा समावेश करून केंद्र सरकारला व्यापक अहवाल सादर केला.
जनता पक्षाचे सरकार पडल्यानंतर इंदिरा गांधी आणि नंतर राजीव गांधी यांच्या काळात आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी झाली नाही. अखेर ७ ऑगस्ट १९९० रोजी पंतप्रधान विश्वनाथ प्रताप सिंह यांनी मोठा राजकीय धोका पत्करून मंडल आयोगाची अंमलबजावणी सुरू केली. त्यानंतर देशातील कोट्यवधी ओबीसी तरुणांना शिक्षण आणि नोकरीमध्ये आरक्षणाचा घटनात्मक लाभ मिळाला.
मात्र आजही मंडल आयोगाच्या अनेक महत्त्वाच्या शिफारशींची पूर्ण अंमलबजावणी झालेली नाही. त्यामुळे त्या सर्व शिफारशी तातडीने लागू कराव्यात, अशी ओबीसी समाजाची सातत्यपूर्ण मागणी आहे.
मंडल आयोगाच्या प्रमुख शिफारशी
१. केंद्र सरकारच्या सेवांमध्ये ओबीसींना २७% आरक्षण.
२. सार्वजनिक क्षेत्रातील सर्व उपक्रमांमध्ये आरक्षण.
३. सरकारी व अनुदानित शैक्षणिक संस्थांमध्ये आरक्षण.
४. पदोन्नतीमध्ये प्रतिनिधित्वाचा विचार.
५. वयोमर्यादेत सवलत.
६. अर्ज शुल्कात सवलत.
७. निवड प्रक्रियेत सवलती.
८. प्रशिक्षण सुविधा.
९. वसतिगृहांची उभारणी.
१०. शिष्यवृत्ती योजना.
११. तांत्रिक शिक्षणात प्रवेश सवलती.
१२. व्यावसायिक शिक्षणासाठी विशेष योजना.
१३. स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन केंद्रे.
१४. ओबीसी विकास महामंडळे.
१५. स्वतंत्र आर्थिक विकास योजना.
१६. सहकारी संस्थांमध्ये प्रतिनिधित्व.
१७. जमीन सुधारणा आणि भूमिहीनांना जमीन.
१८. सिंचन व शेती विकास योजना.
१९. कुटीर उद्योगांना प्रोत्साहन.
२०. लघुउद्योगांना अर्थसाहाय्य.
२१. व्यावसायिक कर्जसुविधा.
२२. महिला विकास योजना.
२३. विद्यार्थ्यांसाठी वसतिगृहे.
२४. मुलींच्या शिक्षणासाठी विशेष योजना.
२५. आरोग्य सुविधा वाढविणे.
२६. कौशल्य विकास प्रशिक्षण.
२७. बेरोजगारांसाठी रोजगार योजना.
२८. ओबीसी वित्तीय संस्था.
२९. सामाजिक मागासलेपणाचे सातत्याने सर्वेक्षण.
३०. जातनिहाय माहिती संकलन.
३१. नियमित सामाजिक-आर्थिक जनगणना.
३२. मागासवर्ग आयोगाला घटनात्मक बळ.
३३. ओबीसींच्या तक्रार निवारण यंत्रणा.
३४. प्रतिनिधित्वाचे नियमित पुनरावलोकन.
३५. सर्व विभागांमध्ये आरक्षणाची अंमलबजावणी.
३६. स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये प्रतिनिधित्व वाढविणे.
३७. सहकार क्षेत्रात प्रतिनिधित्व.
३८. ग्रामपंचायत ते संसद राजकीय प्रतिनिधित्वाचा विचार.
यासह मंडल आयोगाने एकूण ७८ शिफारशी मांडल्या असून सामाजिक न्याय, शिक्षण, रोजगार, आर्थिक उन्नती, प्रतिनिधित्व, महिला सक्षमीकरण, जातनिहाय आकडेवारी, प्रशासनातील सहभाग आणि मागासवर्गीयांच्या सर्वांगीण विकासासाठी व्यापक धोरण सुचविले होते. आजही त्या सर्व शिफारशींची संपूर्ण अंमलबजावणी करण्याची मागणी देशभरातून होत आहे
✍️ संपादकीय
मंडल आयोग हा केवळ आरक्षणाचा अहवाल नव्हता; तो भारतातील सामाजिक न्यायाचा आराखडा होता. बी.पी. मंडल यांनी देशभर फिरून मागास समाजाची वस्तुस्थिती शासनासमोर मांडली. विश्वनाथ प्रताप सिंह यांनी प्रचंड राजकीय दबाव झुगारून त्याची अंमलबजावणी सुरू केली. त्यामुळे कोट्यवधी तरुणांना शिक्षण आणि रोजगाराची नवी दारे खुली झाली.
तरीही सामाजिक न्यायाचा प्रवास अपूर्ण आहे. जातनिहाय जनगणना, सहकार क्षेत्रातील प्रतिनिधित्व, ग्रामपंचायतीपासून संसदेपर्यंत प्रभावी राजकीय प्रतिनिधित्व, शिक्षण, रोजगार आणि आर्थिक सक्षमीकरण या अनेक बाबी आजही पूर्णत्वास गेलेल्या नाहीत.
मंडल दिन हा केवळ उत्सवाचा दिवस नसून अपूर्ण शिफारशी पूर्ण करण्याचा संकल्प दिवस आहे. बी.पी. मंडल आणि विश्वनाथ प्रताप सिंह यांच्या कार्याला खरी आदरांजली म्हणजे मंडल आयोगाच्या सर्व शिफारशींची प्रभावी अंमलबजावणी होय. सामाजिक न्याय, समान संधी आणि संविधानिक हक्क यांची लढाई अधिक व्यापक करण्याची गरज आजही तितकीच आहे.
मंडल दिनाच्या सर्वांना हार्दिक शुभेच्छा!
– शुभेच्छुक –
सत्यशोधक शंकरराव लिंगे
संस्थापक राष्ट्रीय अध्यक्ष – अखिल भारतीय माळी महासंघ
ओबीसी नेते
राष्ट्रीय अध्यक्ष – राष्ट्रीय सत्यशोधक ओबीसी फेडरेश
📢 दिनबंधू न्यूज | शिवक्रांती टीव्ही
📞 संपर्क : 7387377801
आपल्या WhatsApp ग्रुपमध्ये हा नंबर ॲड करा. बातमी Like करा, Share करा, Subscribe करा, Forward करा, Comment करा आणि Bell Icon दाबायला विसरू नका.
हॅशटॅग
#मंडलदिन #BPMandal #VPSingh #MandalCommission #OBC #जातनिहाय_जनगणना #सामाजिकन्याय #आरक्षण #दिनबंधू_न्यूज #शिवक्रांतीTV #अखिलभारतीयमाळीमहासंघ #सत्यशोधक_शंकरराव_लिंगे
