🔴 १२ जानेवारी – दिनविशेष | बलिदान, विचार आणि राष्ट्रनिर्मितीचा इतिहास 🔴
१२ जानेवारी हा दिवस भारतीय इतिहासात अनेक कारणांनी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या दिवशी जन्म, बलिदान, विचारक्रांती आणि मानवतेला हादरवणाऱ्या घटनांची नोंद आहे.
📅 १२ जानेवारीला घडलेल्या ठळक ऐतिहासिक घटना (तारीख-साल अचूक)
🔹 १२ जानेवारी १५९८ – स्वराज्याची प्रेरणास्त्रोत आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मातोश्री राजमाता जिजाऊ यांचा जन्म.
🔹 १२ जानेवारी १८६३ – महान तत्त्वज्ञ, समाजसुधारक व युवकांचे प्रेरणास्थान स्वामी विवेकानंद यांचा जन्म, कोलकाता.
🔹 १२ जानेवारी (दरवर्षी) – स्वामी विवेकानंद जयंतीनिमित्त भारतात राष्ट्रीय युवा दिवस साजरा केला जातो.
🔹 १२ जानेवारी १९३१ – ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध लढा दिल्याबद्दल सोलापूरच्या चार क्रांतिकारकांना फाशी देण्यात आली.
🔹 १२ जानेवारी २०१० – कॅरिबियन देश हैतीमध्ये भीषण भूकंप, लाखो लोक मृत्युमुखी; संपूर्ण जग हादरले.
🔹 १२ जानेवारी २००५ – भारतीय चित्रपटसृष्टीतील दिग्गज अभिनेते अमरीश पुरी यांचे निधन.
🔹 १२ जानेवारी १९९१ – अमेरिकेच्या काँग्रेसने गल्फ युद्धासाठी लष्करी कारवाईस मान्यता दिली.
🔥 सोलापूरचे चार हुतात्मे – बलिदानाची पार्श्वभूमी
१९३०–३१ दरम्यान सोलापूरमध्ये ब्रिटिश राजवटीविरोधात तीव्र जनआंदोलन उभे राहिले. ब्रिटिशांनी लादलेल्या अन्यायकारक कायद्यांविरोधात सोलापूर शहरात जनता रस्त्यावर उतरली. ब्रिटिश सरकारने लष्करी कायदा लागू करून आंदोलन दडपण्याचा प्रयत्न केला.
या संघर्षात ब्रिटिश सत्तेविरोधात उभे ठाकलेल्या चार तरुण क्रांतिकारकांना १२ जानेवारी १९३१ रोजी फाशी देण्यात आली.
✊ सोलापूरचे चार हुतात्मे
🔸 शंकरराव शिंदे – स्वातंत्र्यलढ्यात अग्रभागी भूमिका
🔸 मल्लप्पा धनशेट्टी – निर्भीड आंदोलक, जनतेचा आवाज
🔸 कुर्बान हुसेन – हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे प्रतीक
🔸 जगन्नाथ शिंदे – ब्रिटिश सत्तेला आव्हान देणारे क्रांतिकारक
या चौघांचे बलिदान भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील अमर अध्याय ठरले. सोलापूर शहराला ‘हुतात्म्यांचे शहर’ ही ओळख मिळण्यामागे हेच बलिदान आहे.
✍️ दिनविशेष – अग्रलेख
१२ जानेवारी हा दिवस भारताच्या आत्म्याचे दर्शन घडवतो. राजमाता जिजाऊंनी स्वराज्याची बीजे पेरली, स्वामी विवेकानंदांनी युवकांना विचारांची दिशा दिली, तर सोलापूरच्या चार हुतात्म्यांनी त्या विचारांसाठी प्राणांची आहुती दिली. जन्म, विचार आणि बलिदान यांचा संगम म्हणजेच १२ जानेवारी. हा दिवस स्मरणाचा नाही, तर प्रेरणेचा आणि कृतीचा आहे.
