भारतावर इंधन संकटाची शक्यता? हौथी बंडखोर ‘Bab-al-Mandeb’ सामुद्रधुनी बंद करण्याच्या तयारीत
मध्यपूर्वेतील वाढत्या युद्धामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर मोठे संकट निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. येमेनमधील हौथी बंडखोर Bab-al-Mandeb सामुद्रधुनी बंद करण्याची धमकी देत असल्यामुळे भारतासह अनेक देशांच्या तेल पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो.
मध्यपूर्व युद्धामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर संकट
इराण-अमेरिका-इस्रायल संघर्षामुळे आधीच जागतिक तेल आणि गॅस पुरवठ्यावर ताण निर्माण झाला आहे. या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आता येमेनमधील इराण समर्थित हौथी बंडखोरांनी Bab-al-Mandeb सामुद्रधुनी बंद करण्याची धमकी दिली आहे.
ही सामुद्रधुनी बंद झाल्यास आशिया-युरोप व्यापार मार्गावर मोठा परिणाम होऊ शकतो आणि जागतिक ऊर्जा बाजारात मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता आहे.
Bab-al-Mandeb सामुद्रधुनी का महत्त्वाची?
Bab-al-Mandeb हा समुद्री मार्ग लाल समुद्र आणि अदनचा आखात यांना जोडतो. हा मार्ग सुएझ कालव्यासोबत आशिया आणि युरोप यांच्यातील व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
या मार्गातून दररोज लाखो बॅरल कच्चे तेल आणि पेट्रोलियम उत्पादने जगभर पाठवली जातात. जागतिक समुद्री तेल वाहतुकीपैकी मोठा हिस्सा या मार्गावरून जातो.
हौथी बंडखोरांचा इशारा
येमेनमधील हौथी गट हा इराणचा सहयोगी मानला जातो. या गटाने यापूर्वीही लाल समुद्रातील व्यापारी जहाजांवर ड्रोन आणि मिसाइल हल्ले केले आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, जर हौथींनी Bab-al-Mandeb मार्गावर हल्ले वाढवले किंवा तो बंद केला, तर जागतिक व्यापार साखळी मोठ्या प्रमाणावर विस्कळीत होऊ शकते.
भारतासाठी का वाढते संकट?
भारत आपल्या गरजेपैकी सुमारे 85% कच्चे तेल आयात करतो. मध्यपूर्वेतील अनेक तेल टँकर याच समुद्री मार्गांमधून भारतात पोहोचतात.
जर Bab-al-Mandeb मार्ग बंद झाला तर:
-
तेल वाहतुकीसाठी जहाजांना आफ्रिकेच्या केप ऑफ गुड होपमार्गे मोठा वळसा घ्यावा लागेल
-
वाहतुकीचा वेळ आणि खर्च वाढेल
-
जागतिक तेलाच्या किंमती वाढू शकतात
-
भारतात इंधन महागाई वाढण्याची शक्यता आहे
यामुळे देशात इंधन संकट निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
जहाज कंपन्यांनी मार्ग बदलायला सुरुवात
मध्यपूर्वेतील तणाव वाढल्यामुळे काही मोठ्या शिपिंग कंपन्यांनी आधीच सुएझ कालवा आणि Bab-al-Mandeb मार्ग टाळून आफ्रिकेभोवती पर्यायी मार्ग वापरण्याचा निर्णय घेतला आहे.
यामुळे जागतिक व्यापार आणि पुरवठा साखळीवर दबाव वाढत आहे.
